آيا مي دانيد ،خط بريل چگونه است ؟

 افراد نابينا با استفاده از نوع خاصي الفبا بنام بريل  قادر به خواندن هستند

در بريل براي نشان دادن حروف از نقطه هاي برجسته اي استفاده مي شود كه به صفحه كتاب چسبيده اند . فرد نابينا با نوك انگشتان خود اين برجستگيها را لمس كرده و چون هر برجستگي معني خاصي دارد آنها قادر به خواندن مي شوند .

یکصد و پنجاه سال پیش به نظر غیر ممکن می رسید که روزی نابینایان نیز همانند سایرین قادر به خواندن و نوشتن باشند ، اما لویی بریل که در زمان حیات خود از نعمت بینایی محروم شد دست به ابتکاری زد که بعدها به نام خود وی به ثبت رسید . ابتکار او نه تنها نابینایان را قادر به خواندن و نوشتن کرد بلکه حتی عده ای از آنان را به کسب مدارج عالی تحصیلی ، علمی و نیز به موقعیتهای شغلی بالا رساند ، شاهکاری که زندگی آنان را دگرگون و میل به حیات را در آنان دو چندان کرد .

علی رغم آسان بودن فراگیری الفبای خط بریل ، اکثر نابینایان در انتقال حس بینایی به حس لامسه دچار مشکل اند و به راحتی قادر نیستند آن چیزی را که لمس می کنند درک کنند . با این همه ، کارشناسان معتقدند الفبای بریل بهترین امکانی است که در دسترس نابینایان قرار گرفته تا بتوانند حداقل نیازهای خواندن و نوشتن خود را رفع کنند .

نخستین ابتکار در به کارگیری نوشته های برجسته نابینایان در قرن چهاردهم میلادی در ایران آغاز شد و چهارصد سال پس از آن " والنین هوی " فرانسوی ، اولین مدرسه نابینایان را در پاریس تاسیس کرد که در آن کلماتی بسیار ساده و ابتدایی با حروف برجسته روی کاغذ چاپ و به نابینایان آموزش داده می شد . آنان با این روش تنها قادر به خواندن بودند ، بدون آنکه بتوانند بنویسند .

در نهایت " لویی بریل " موفق به ابداع روشی شد که بر اساس آن شش نقطه در دو ستون موازی روی سه خط افقی بیانگر 63 حرف ، عدد و علامت بودند و به گفته انجمن نابینایان هیچ زبان شناخته شده ای در دنیا نیست که مدعی شود قادر به اجرای این روش در زبان خود نیست.

" لویی " حدود سال 1809 در فرانسه متولد شد . وی در سن سه سالگی در اثر برخورد شی ء تیز به چشمانش در کارگاه پدرش ، نابینا گشت . وی دوران دبستان را در مدارس عادی روستای خود به اتمام رسانید و با حمایت پدر و مادر در شناخت استعدادهای بالقوه اش ، موفق به فراگیری چندین آلت موسیقی نیز شد .

" بریل " در سن 11 سالگی در پی آشنایی با یک افسر ارتش به نام " نیکلاس ماری " اولین گام را در جهت ابداع روش خود برداشت . و در سن 16 سالگی موفق به ابداع زبان شش نقطه ای خود شد اما بدون این که اوج موفقیت خود را لمس کند در سن 43 سالگی بر اثر بیماری سل ، دیده از دنیا فرو بست .

پس از مرگ " بریل " چهار مرد نابینا به رهبری دکتر " توماس آرمیتاژ " بر اهمیت این اختراع وقوف یافتند و انجمنی ایجاد کردند که سرانجام به موسسه ملی سلطنتی نابینایان مبدل گردید .

 در نهایت ،50 سال قبل خدمات " لویی بریل " در فرانسه مورد شناسایی رسمی قرار گرفت و سال 1925 پیکر او را به پاریس انتقال دادند و در پانتئون ، گورستان قهرمانان ملی فرانسه به خاک سپردند .

.

خط بریل (به انگلیسی: Braille)‏ که در سال ۱۸۲۱ توسط لوئیس بریل ابداع شد، روشی است که به طور گسترده‌ای در دنیا توسط نابینایان برای خواندن و نوشتن استفاده می‌شود. خط بریل در زبان‌های راست به چپ از راست به چپ نوشته شده و از چپ به راست خوانده می‌شود و در زبان‌های چپ به راست برعکس.

هر کاراکتر یا سلول بریل از شش نقطه تشکیل شده که در یک مستطیل به صورت ۲ ستون سه نقطه‌ای کنار هم قرار می‌گیرند. هر سلول می‌تواند دو حالت برجسته یا غیر برجسته داشته باشد که جایگشت این دو حالت در شش نقطه مجموعاً ۶۴ حالت مختلف را ایجاد می‌کند. بدین ترتیب امکان نوشتن کلیه حروف الفبا، اعداد و علایم ریاضی، همچنین علایم نگارشی چون ویرگول، نقطه و ... فراهم می‌آید.

جهت ارجاع و نامگذاری، این نقطه‌ها را به ترتیب شماره‌گذاری می‌کنند. در زبان‌های راست به چپ، به طور استاندارد نقطه‌های سمت راست از بالا به پایین شماره ۱ تا ۳ و نقطه‌های سمت چپ، از بالا به پایین شماره ۴ تا ۶ را دارند. مثلاً برجسته بودن خانه‌های ۱-۳-۴ یعنی خانه بالا سمت راست، پایین سمت راست و بالا سمت چپ نماد حرف "م" یا در انگلیسی حرف m می‌باشد.

با اینکه برای نوشتن حروف، اعداد و علائم ریاضی در بریل از همان ۶ نقطه پایه استفاده می شود ولی نوشتن اعداد و علائم ریاضی در بریل قواعد خاص خود را دارد.

• نوشتن اعداد در بریل

برای نوشتن عدد ۱ تنها از نقطه ۱ استفاده می شود. برای نوشتن عدد ۲ از نقاط (۲،۱)، عدد ۳ از نقاط (۴،۱)،  عدد ۴ از نقاط (۵،۴،۱)، عدد ۵ از نقاط (۵،۱)، عدد ۶ از نقاط (۴،۲،۱)، عدد ۷ از نقاط (۵،۴،۲،۱)، عدد ۸ از نقاط (۵،۲،۱)، عدد۹  از نقاط (۴،۲) و برای نوشتن صفر از نقاط (۵،۴،۲) استفاده می کنیم.

• نوشتن علامت معرف اعداد

برای ایجاد تفاوت بین حروف و اعداد، قبل از اعداد از نقاط (۶،۵،۴،۳) استفاه می کنیم به ترتیب وقتی به این مجموعه می رسیم انتظار داریم بعد از آن عددی نوشته شده باشد.

یادمان باشد بین علامت عدد و خود عدد فاصله ای نیست و بلافاصله به دنبال هم نوشته می شوند.

تصویر بالایی نشان دهنده علامت اعداد و خود اعداد است.

اگر دقت کرده باشید ترتیب نوشتن اعداد یک تا ۹ همان ترتیب نوشتن حروف انگلیسی بریل می باشد با این تفاوت که به اولشان علامت معرف اعداد اضافه شده است.

به این نکته هم توجه کنید که علامت معرف اعداد، چه عدد تک رقمی باشد چه چند رقمی فقط یک بار نوشته می شود.

•  علائم ریاضی در بریل

 نقاط (۶،۳) معرف علامت منها، نقاط (۵،۳،۲) معرف علامت +، نقاط (۶،۳،۲) معرف علامت

 ×، نقاط (۶،۵،۲) معرف علامت ÷ و نقاط (۶،۵،۳،۲) معرف علامت= در خط بریل می باشند.

• طرز نوشتن علامت علائم

حال که علائم را یاد گرفتیم برای نوشتن هرکدام از این علائم قبل از آنها از نقاط (۶،۵) استفاده می کنیم. به این صورت که وجود نقاط (۶،۵) معرف علائم می باشد و بعد از آن علامت مورد نظر آورده می شود.

برای نوشتن علائم ابتدا علامت علائم را نوشته، یک خانه فاصله می دهیم و بعدا علامت مورد نظر را می نویسیم، به ترتیبی که در شکل زیر نشان داده شده است.

• دلیل استفاده علامت قبل از اعداد و علائم ریاضی در بریل

این به خاطر گسترده بودن الفبای فارسی است که از این علامت ها استفاه می کنیم. ولی   در عدد نویسی خط انگلیسی این علامت ها را نداریم.

برای نمونه در خط انگلیسی برای نوشتن عدد ۲ از نقاط (۶،۲،۱) استفاده می شود که این نقاط در خط فارسی معرف حرف غ است یا برای نوشتن عدد ۳ از نقاط (۶،۴،۱) استفاده می کنیم که در خط فارسی معرف حرف ش می باشد.

در اينجا اين علائم نقطه اي را مي توانيد ببينيد .